Biện pháp thu phí ôtô vào trung tâm TP.HCM sẽ được áp dụng tại quận 1, quận 3 và một số tuyến đường lớn thường ùn tắc. Gần 410.000 ôtô đăng ký tại TP.HCM rơi vào "tầm ngắm".

UBND TP.HCM vừa chấp thuận đề xuất của Sở Giao thông Vận tải (GTVT) giao Công ty cổ phần Công nghệ Tiên Phong (ITD) thực hiện dự án đầu tư hệ thống kiểm soát và thu phí tự động xe ôtô tại khu vực trung tâm TP theo hình thức BOT.

Nếu được đồng thuận, các xe ôtô vào trung tâm TP.HCM tại quận 1 như thế này sẽ phải đóng phí. Ảnh: HTD

Chiếm mặt đường nhiều phải đóng phí

Theo tiến sĩ Khuất Việt Hùng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn phát triển giao thông (Viện Quy hoạch quản lý GTVT), hiện tại các TP lớn ở nước ta, số người sử dụng xe ôtô phần lớn có thu nhập cao. Việc sử dụng xe ôtô để đi lại đồng nghĩa với họ chiếm dụng mặt đường công cộng nhiều hơn, một xe bốn chỗ chiếm mặt đường bằng 4-5 xe máy.

Như vậy, việc thu phí với xe ôtô ngoài việc làm giảm lượng xe lưu thông, gây ùn tắc trong các khu vực trung tâm TP còn tạo ra sự công bằng khi sử dụng các loại phương tiện để đi lại trên đường. Điều này cũng dẫn đến ba tình huống: Một, chấp nhận đóng phí để tiếp tục dùng ôtô; hai, chuyển qua đi bằng xe gắn máy (không phải đóng phí) và ba là đi bằng các loại phương tiện công cộng.

Theo tiến sĩ Phạm Xuân Mai, Trường đại học Bách khoa TP.HCM, việc thu phí xe ôtô con đi vào trung tâm TP là một trong những cách làm nản lòng người có xe, giúp hạn chế tình trạng kẹt xe ở nội đô. Việc thu phí chống ùn tắc qua hệ thống thu phí giao thông điện tử (ERP) là dựa trên quan điểm: Người sử dụng phương tiện phải trả phí cho việc sử dụng diện tích đường tương ứng với diện tích ùn tắc do chính phương tiện ấy gây ra.

Theo ông Nguyễn Ngọc Tường, Phó ban chuyên trách Ban An toàn giao thông TP, việc thí điểm kiểm soát và thu phí xe ôtô qua hệ thống ERP sẽ được tiến hành thận trọng trong thời gian sáu tháng.

Thu phí qua thẻ thông minh

Từ tháng 4-2005, ITD bắt đầu áp dụng một phần của hệ thống ERP tại Trạm thu phí xa lộ Hà Nội. Các xe muốn tham gia hình thức thu phí này phải mua trước một thiết bị gắn trên xe để thu nhận sóng hồng ngoại từ hệ thống điều khiển đặt tại trạm. Thiết bị chỉ hoạt động, thu nhận được sóng kiểm soát khi có gắn thẻ thông minh đã nhập tiền, số tài khoản. Khi xe qua làn thu phí tự động, camera sẽ chụp ảnh, đọc biển số xe, các thông số liên quan và trừ tiền trong tài khoản nằm trong thẻ.

Với hệ thống này, xe đến cách làn thu phí hơn 10 m là đã bị đọc, trừ tiền mà vẫn lưu thông bình thường với tốc độ 20-30 km/giờ. Người lái không phải dừng xe để trình vé hoặc thẻ cho nhân viên kiểm soát.

Sau khi được giao nghiên cứu thí điểm triển khai hệ thống thu phí tự động xe ôtô đi vào trung tâm TP, ông Lâm Thiếu Quân, Giám đốc ITD, cho biết dự kiến sẽ áp dụng tại quận 1, quận 3 và một số tuyến đường lớn thường xảy ra ùn tắc. Ôtô vào khu vực thu phí sẽ bị thu phí theo số lần lưu thông qua hệ thống cảm ứng tự động. Mức phí thu cũng sẽ khác nhau tùy vào lúc cao điểm hay thấp điểm, có thể không thu phí vào ban đêm.

Đường Nguyễn Huệ (quận 1) đã tổ chức thu phí đậu xe ôtô từ vài năm qua và tới đây sẽ áp dụng thu phí tự động. Ảnh: LĐ

Vướng mắc, cần thận trọng

Một điểm vướng là với những xe không mua thẻ, không nạp tiền vào tài khoản mà vẫn đi vào các tuyến đường có đặt ERP thì sao?

“Ở các nước, tài khoản xe đều nằm ở ngân hàng nên khi phạm vào các lỗi trên thì chủ xe vẫn bị trừ tiền. Nhưng ở ta, ngay các quy định hiện hành về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ cũng chưa có quy định xử phạt hành vi lái xe chưa đóng phí qua tuyến đường có thu phí” - một chuyên viên Sở Tài chính băn khoăn.

Ông Bùi Xuân Cường, Trưởng phòng Quản lý giao thông, Sở GTVT, cho biết: “Thời gian tới, Sở sẽ chủ trì phối hợp với các Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính, Viện Nghiên cứu phát triển và ITD thực hiện khoanh vùng thu phí, xây dựng mức phí và thời gian thu...”.

Cũng theo ông Cường, sau khi nghiên cứu, giải quyết các vướng mắc về vùng, khu vực thu phí tự động, hình thức và nhà đầu tư, các sở, ngành phải dự thảo tờ trình để UBND TP đề nghị lên Bộ Tài chính hoặc trình HĐND TP. “Phải làm đầy đủ các bước để tạo sự đồng thuận của xã hội và các cơ quan quản lý, giám sát trước khi tiến hành thu” - ông Cường nhấn mạnh.

(theo Tuoi Tre Online)